Vatandaşlık Gündeminde Sıcak Gelişmeler: Türkiye'de Maaş Tartışmaları, Almanya'da Rekor Başvurular

Türkiye'de "vatandaşlık maaşı" olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) üzerine yürütülen çalışmalar hız kazanırken, yasal düzenlemenin Meclis'e gelmesi bekleniyor. Bu sistem, dar gelirli hanelere yönelik ekonomik desteği hedefliyor ve hane bazında gelir tamamlama esasına dayanıyor. Aynı zamanda Almanya'da Türk vatandaşlarının Alman vatandaşlığına geçiş başvuruları rekor seviyelere ulaşarak uluslararası gündemde önemli bir yer tutuyor.

Son Dakika Gelişmesi

Şu ana kadar kayda değer yeni bir gelişme bulunmuyor.

Türkiye'de 'Vatandaşlık Maaşı' Sistemi Masada: Kapsam ve Hedefler

Türkiye'de kamuoyunun merakla beklediği "vatandaşlık maaşı" düzenlemesi, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) adı altında somutlaşıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen etki analizleri tamamlanmış durumda. AK Parti Meclis Grubu'nun önümüzdeki haftadan itibaren yasa teklifinin taslak metni üzerinde çalışmalara başlaması bekleniyor. Ekonomi yönetiminin hedefi, bu düzenlemeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) yaz tatiline girmeden önce genel kuruldan geçirerek yasalaştırmak.

GETAD sistemi, dar gelirli ailelerin belirlenen "eşik gelir" düzeyinin altında kalması durumunda, aradaki farkın devlet tarafından tamamlanması prensibine dayanıyor. Bu sistemle her aileye sabit bir maaş ödenmesi yerine, hanenin mevcut gelirinin yaşam maliyetleri ve bölgesel şartlar göz önüne alınarak belirlenen eşik gelire tamamlanması amaçlanıyor. Örneğin, eşik gelirin 25.000 TL olduğu bir durumda, geliri 20.000 TL olan bir haneye 5.000 TL destek sağlanması öngörülüyor. Destekler nakit olabileceği gibi kira, gıda, enerji veya ısınma yardımı şeklinde de sağlanabilecek. Uygulama kapsamındaki hanelerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, hane halkının kişi başına düşen gelirinin asgari ücretin üçte birinden az olması, aynı evde çalışan bir kişinin olmaması ve herhangi bir sosyal yardımdan faydalanmaması gibi şartlar aranıyor. Ancak Onedio'nun Şubat 2026'da yayımladığı bir habere göre, toplam geliri 9 bin 358 TL'yi geçmeyen ailelere vatandaşlık maaşı verileceği ve asgari ücretin %20'si oranında nakit destek sağlanırken çocuk için de ek desteklerin öngörüldüğü belirtiliyor. Emeklilerin de bu destekten yararlanabileceği ifade ediliyor.

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) Ne Zaman Başlayacak?

Vatandaşlık maaşı uygulamasının kademeli olarak hayata geçirilmesi planlanıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamalarına göre, sistemin pilot uygulamasına 2026 yılında seçilmiş bazı illerde başlanacak. Ardından 2027 yılında ise sistemin tüm Türkiye'ye yaygınlaştırılması hedefleniyor. Bu büyük reformun resmi olarak 2027 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi ve ilk ödemelerin o yıl başlaması öngörülüyor. Başvuruların e-Devlet üzerinden alınması ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sosyoekonomik veriler üzerinden ihtiyaç sahibi haneleri tespit etmesi planlanıyor. Her ilin veya ilçenin sosyal ve ekonomik yapısına göre "eşik gelir" belirlenecek olması, bölgesel farklılıkları gözeten bir yaklaşım sergileneceğini gösteriyor. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen eğitim destek programları gibi, bu sistem de sosyal devlet ilkesinin bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Almanya'da Türklerin Vatandaşlık Başvuruları Neden Rekor Kırıyor?

Almanya'da "vatandaşlık" konusu da son dönemde özellikle Türkiye kökenli vatandaşlar için büyük önem taşıyor. Yeni Vatandaşlık Yasası'nın 27 Haziran 2024'te yürürlüğe girmesiyle birlikte, Alman vatandaşlığına geçiş koşullarında önemli değişiklikler yapıldı. Bu yasa, Almanya'da yasal ikamet süresini sekiz yıldan beş yıla indirirken, özel entegrasyon başarısı gösterenler için bu sürenin üç yıla kadar düşürülebilmesine olanak tanımıştı. En önemli değişikliklerden biri ise çifte vatandaşlık hakkının tanınması oldu. Bu değişiklikler, Alman vatandaşlığına geçiş başvurularında rekor bir artışı beraberinde getirdi.

Almanya Federal İstatistik Dairesi (Destatis) verilerine göre, 2024 yılında 22 bin 525 Türkiye kökenli kişi Alman vatandaşlığına geçti. Bu sayı, bir önceki yıl olan 2023'e kıyasla yüzde 110'luk dikkat çekici bir artışa işaret ediyor (2023'te 10 bin 735 kişi). Türkiye kökenliler, 83 bin 150 kişiyle ilk sırada yer alan Suriyelilerin ardından 2024 yılında Alman vatandaşlığına geçen en büyük ikinci grubu oluşturdu. Bu artışın ardında yatan temel nedenler arasında, göçmen statüsünde yaşanan bürokratik zorluklardan kurtulma, siyasal katılım arzusu, Almanya pasaportunun sağladığı seyahat özgürlüğü ve yeni yasa ile gelen çifte vatandaşlık imkanı gibi faktörler bulunuyor. Almanya pasaportu 122 ülkeye vizesiz geçiş sağlarken, Türk pasaportu yalnızca 69 ülkeye vizesiz geçiş imkanı sunuyor, bu da Alman vatandaşlığını cazip kılan önemli bir etken olarak öne çıkıyor. Bu durum, Sözcü gibi medya kuruluşlarının da sıkça gündeme getirdiği uluslararası ilişkiler ve vatandaşlık hakları konularıyla da yakından ilgilidir.

Alman Vatandaşlığı Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Bekleyen Başvurular

Almanya'da vatandaşlık başvurularının işleme süreleri şehirler arasında önemli farklılıklar gösterebiliyor. Ülke genelinde ortalama bekleme süresi 12 ila 24 ay arasında değişmekle birlikte, bazı şehirlerde bu süre 50 ayı aşabiliyor. Örneğin, Aschaffenburg, Nürnberg ve Cottbus'ta süreç daha hızlı ilerlerken, Leipzig'de 50 aydan uzun sürebiliyor. Almanya genelinde 300 binin üzerinde bekleyen vatandaşlık başvurusu bulunuyor. Başvuru sayısındaki keskin artış ve yetkili makamlardaki personel eksikliği, bu uzun bekleme sürelerinin ana nedenleri arasında gösteriliyor.

2025 yılında Alman vatandaşlığına geçmek için yapılan başvuru sayısının yaklaşık yüzde 10 düşerek 189 bin civarında olacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, Hristiyan Birlik (CDU/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) koalisyonu döneminde, vatandaşlığa geçiş süresini üç yıla kadar düşüren kısaltılmış süreyi iptal etme kararı alındı. Bazı CDU'lu siyasetçiler, sahte dil sertifikası iddiaları nedeniyle vatandaşlık işlemlerinin askıya alınması çağrısında bulunmuştu. Vatandaşlık başvurusu yapmayı düşünenlerin, ikamet ettikleri yerdeki yetkili makamların güncel işlem sürelerini öğrenmeleri ve gerekli belgeleri eksiksiz sunmaları, sürecin hızlanması açısından önem taşıyor. Belgeler arasında geçerli bir pasaport, oturma izni, gelir belgeleri ve dil sertifikası gibi evraklar yer alıyor. Özellikle yeni yasanın yürürlüğe girmesiyle, vatandaşlık başvurularının online olarak da yapılabildiği belirtiliyor. Vatandaşlık aldıktan sonra dahi ayrımcılığın tamamen ortadan kalkmadığı yönündeki bazı değerlendirmeler ise toplumsal kabul süreçlerinin karmaşıklığını gözler önüne seriyor. Bu tür hassas toplumsal konular, zaman zaman Odatv gibi platformlarda da derinlemesine ele alınmaktadır.

---

Bu konudaki diğer içerikler: Siyaset haberleri